Atatürk Ne Zaman Askere Başladı?
İzmir’de bir kahve içimlik yürüyüş yaparken kafama takılan bir soruyu, arkadaşlarıma sordum: “Atatürk ne zaman askere başladı?” Soru, aslında biraz tuhaf gelebilir, çünkü herkesin bildiği bir şey: Atatürk asker. Ama gelin görün ki, o kadar çok duyduğum şeyin arasında bu tür “kesin” bilgiler bazen kafamı karıştırabiliyor. Yani, bu soruyu gerçekten düşündüm ve bir anda kafamda bir dizi komik sahne canlandı. O yüzden bu yazıyı yazmaya karar verdim. Hem tarihsel bir arka planla hem de biraz mizahi bir dille bu soruyu sorgulayalım.
Bir Kahve Molasında Atatürk’ü Düşünmek
Düşünsenize, Atatürk’ün askere başladığı o ilk gün, o zamanlar İzmir’de bir kahve içiyor, tabii çok daha farklı bir ortamda. Benimse aklımda, bu soruyu sorduktan sonra yaptığım esprilerle geçirdiğim bir sabah sahnesi canlanıyor. Arkadaşım, “Ya Atatürk askere 18 yaşında başladı mı?” dedi. Ben de dedim ki, “Evet, 18 yaşındayken, ama tabii ‘askere başlamak’ deyince, o da biraz bana göre bir şey. Şu an askerlik yapan birine sor, ‘Ne zaman askere başladın?’ diye. ‘Valla birinci gün sabah 8’de başladım, ama 2 saat uyudum.’ Yani, Atatürk’ün askeri hayatı da böyle bir şey olmalıydı!”
Tabii bu espri, gerçekleri yansıtmaktan çok, aslında o dönemde askere başlamakla modern askerliğin başlangıcı arasında nasıl bir fark olduğunu yansıtmaya çalışıyordu. Ama net bir şekilde söylemek gerekirse, Atatürk’ün askere başlaması, tarih kitaplarında yerini almış bir durum. 1905’te, Harp Okulu’na kaydını yaptırarak askeri bir kariyere adım atmıştı. Peki ama, bu “askere başlama” meselesi neden bu kadar önemli?
Atatürk’ün Askerlik Kariyerine Bir Bakış
Atatürk’ün askeri kariyerinin başlangıcı aslında Türk milletinin kaderini etkileyecek büyük bir dönemin başlangıcıydı. 1905 yılında, henüz 25 yaşındayken, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde bir subay olarak askeri kariyerine başlamıştı. Tabii o zamanlarda, askere başlamak demek, 18 yaşındaki bir gencin toprağını savunmak için elinden geleni yapması demekti. Ama Atatürk, sadece bir asker değil, aynı zamanda stratejik zekası ve vizyonuyla gelecekteki Cumhuriyet’in temellerini atacak bir lider olma yolunda ilerlemeye başlamıştı.
O günlerde Harp Okulu’nda eğitimini alan Mustafa Kemal, okulda da oldukça dikkat çeken bir öğrenciymiş. Bir de her zaman duyduğumuz o “savaşçı ruhu” hakkında düşünürken, belki de bu dönem, Atatürk’ün askere başlamakla ne kadar büyük bir yükü omuzladığını fark ettiği zamanlar olmuştur. Tabii ben o dönemde yaşamıyordum, ama 18 yaşındaki bir insanın hayatına 2-3 yıl boyunca doğru düzgün uyumadan, sadece strateji düşünerek geçirmesi gerçekten de “askere başlamak”tan çok daha fazlasını gerektiriyor.
“Atatürk Ne Zaman Askere Başladı?” – Günümüz Perspektifinden
İzmir’in kalabalık caddelerinde yürürken, etrafımdaki insanlara bakıyorum: Kimisi işine gitmek için koşuyor, kimisi de sabah kahvesini yudumlayıp işlerine geç kalmamaya çalışıyor. Bu manzara, Atatürk’ün askere başladığı 1905 ile günümüz arasında ne kadar büyük bir mesafe olduğunu bir kez daha gösteriyor. O dönemin koşullarında, askere başlamak demek, sadece askeri eğitim almak değil, aynı zamanda tüm bir halkın ve ülkenin kaderini değiştirecek sorumlulukları üstlenmekti. Bugün ise askere başlamak, evet, önemli bir görev ama belki de birçoğumuzun düşündüğü kadar dramatik değil. Atatürk’ün askerliği ve liderliği, onun vizyoner bakış açısını ortaya koyuyor.
Bu noktada, modern askerlik hakkında şunu fark ettim: Bugün askere başlayan biri, belki de cephede savaşmayı beklerken, Atatürk gibi bir liderin yapmaya başladığı şeylerin önemini anlamadan görevini yerine getiremeyebilir. Yani, Atatürk’ün askeri kimliği sadece onun üniformasını giydiği bir şey değil, aynı zamanda ona duyduğumuz saygının bir yansımasıydı. Ama işte, Atatürk ne zaman askere başladı? 1905’te. Ve ne yazık ki o yıllar, dünyada çok fazla değişimin olduğu yıllardı.
Atatürk ve Ben: Bugün ve Geçmişin İzleri
Günümüzün, Atatürk’ün askeri kariyerine başladığı o 1905 ile benzer yanları var mı? Varsa da neler? Gerçekten de bazen düşündüğümde, bu soruya verdiğim cevaplar daha fazla “kendi iç yolculuğum” gibi oluyor. Şu an Türkiye’nin en iyi üniversitelerinden birinde çalışan bir genç olarak, ben de bir şeylere “başlama” arayışındayım, ama tabii ki Atatürk’ün askere başlaması gibi bir dönemin ruhunu taşımak oldukça zor. Neyse ki, atalarımızın bize miras bıraktığı bu eşsiz tarih, bazen bir kahve molasında, bir arkadaşımla şakalaşırken bile aklıma geliyor.
Sonuç olarak, “Atatürk ne zaman askere başladı?” sorusu, aslında o kadar basit bir tarihsel bilgi değil. Atatürk’ün askeri kariyeri, sadece bir gencin askere başlaması değil, aynı zamanda büyük bir ulusun geleceğine yön veren bir liderin doğuşu demekti. Ve belki de bugüne kadar yapılan en büyük hata, bu büyük lideri sadece bir asker olarak görmek yerine, onun büyük bir vizyon sahibi olduğunu unutmaktı.
Evet, Atatürk 1905’te askere başlamıştı, ama o günden sonra hayatının her anında “asker” kalmaya devam etti. Sadece bir üniforma giymekle kalmadı, milletinin de gönlünde hep asker kaldı.